ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2022

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ και ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ

Από την Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων δίνονται οι παρακάτω ενδεικτικές απαντήσεις των θεμάτων και υπενθυμίζεται ότι κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.


ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Α1.

α)   1 Σ

             2 Λ

             3 Λ   ( μονάδες 3 Χ 2 = 6)

β) 1β, 1δ (  2 Χ 2 =4 μονάδες)  και εναλλακτικά 2α , 1β , 2γ , 1δ ( μονάδες 1 Χ 4 =4 μονάδες)

Β1. Ο ρόλος της φύσης και του λόγου: 

       Σχόλια του Φ.Υ. σελ. 161

  • «οὐθέν μάτην ἡ φύσις ποιεῖ»

  • Λόγος   

       Στην ορθή απάντηση θα ληφθεί υπόψη και η σύνδεση των σχολίων μεταξύ τους και με το νόημα του κειμένου.

    

Β2. 

  •       «πολίτης εἶ τοῦ κόσμου και μέρος αὐτοῦ» -«οὐχ ἕν τῶν ὑπηρετικῶν ἀλλά τῶν προηγουμένων» + σχόλιο «πολίτης εἶ τοῦ κόσμου και μέρος αὐτοῦ» (μονάδες 2)
  •         «παρακολουθητικὸς γὰρ εἶ τῇ θείᾳ διοικήσει καὶ τοῦ ἑξῆς ἐπιλογιστικός»  + σχόλιο «τῇ θείᾳ διοικήσει» (μονάδες 3)
  •       «Μηδὲν ἔχειν ἰδίᾳ συμφέρον», «περὶ μηδενὸς βουλεύεσθαι ὡς ἀπόλυτον» (μονάδα 1)

                            « Ἐπὶ τούτοις πολίτης εἶ»      :    β΄ ενικό πρόσωπο

                              «οὐχ ἓν , ἀλλὰ  : σχήμα άρσης - θέσης

                            «Τίς οὖν ἐπαγγελία πολίτου; »  : ερώτηση

                    «Μηδὲν ἔχειν »  : απαρέμφατο σε θέση προστακτικής

                    « περὶ μηδενὸς βουλεύεσθαι»  : απαρέμφατο σε θέση προστακτικής

                     «ὥσπερ ἄν ...  ὅλον»    :  παρομοίωση -αναλογία  

                       

  •  Αρκούν  δύο γλωσσικές επιλογές   (  2 Χ 2 =4 μονάδες) 

       .

     Β3.

     1. δ,   2.α,   3. ε, 4. β,   5. στ ( μονάδες 5 Χ 2 =10)

 

     Β4 α. 1ε , 2δ , 3ζ , 4 β , 5 α , 6 στ  (μονάδες 6)

 

Β4            β. Μετάφραση μέσα στο κείμενο αναφοράς: ἀδούλευτον = αδούλωτη, προηγουμένων =  ηγετικό                  (μονάδες 4)

 

    Β5. Άποψη  Παπανούτσου για την προαίρεση

       1. Η  προαίρεση  συνδέεται με τη βούληση  (μονάδα 1)

       2. Μέσα  στην καθημερινότητα λειτουργούμε μηχανικά (κοινωνικός εθισμός) (μονάδα 1)

       3.  Βούληση στον άνθρωπο (διαθέτει προαίρεση)  #  ζώα:  όρεξη, όχι βούληση /όχι ηθική προαίρεση   (μονάδες 2)

Επίκτητος: προαίρεση, σημαντικός όρος →  ελεύθερη βούληση    ( μονάδες 2)

Διαφορά ανθρώπου - ζώων →  ο λόγος, η ηθική προαίρεση   (μονάδες 2) 

Το συμπέρασμα της σύγκρισης και η συνολική σύνθεση της απάντησης  μονάδες 2

 

Γ1. Ενδεικτική μετάφραση

 Γιατί αφού συνάψουμε ένα δάνειο (αφού δανειστούμε χρήματα) είμαστε σε θέση να προσελκύσουμε με μεγαλύτερο μισθό τους ξένους πεζοναύτες. Γιατί τη δύναμή τους οι Αθηναίοι περισσότερο την αγοράζουν παρά είναι δική τους . Η δική μας αντίθετα έχει λιγότερες πιθανότητες να το πάθει αυτό, επειδή στηρίζεται περισότερο στους άνδρες παρά στα χρήματα.          (μονάδες 10)

 

Γ2.  1. Υπερέχουν  σε αριθμητική δύναμη και σε πολεμική εμπειρία.

        2. Όλοι ανεξαιρέτως εκτελούν τις διαταγές. 

        3. Μπορούν και οι Πελοποννήσιοι να εξοπλίσουν στόλο με συμμαχικά χρήματα και με τους θησαυρούς των Δελφών και της Ολυμπίας.  (μονάδες 3 Χ 3, 1                        μονάδα σύνθεση) .

   Γ3 α.Ἐγώ δέ νῦν καί ἀδικούμενος τούς πολέμους ἐγείρω.  (1 Χ 5 = 5 μονάδες)    

                  

Γ3β.

        ἀμυνώμεθα → ἄμυναι 

      καταθησόμεθα → κατάθου

      ἐπικρατῆσαι→ ἐπικράτησον

      προύχοντας  → πρόσχες

      πολλά → πλείονα /πλείω  ( 1 Χ 5 = 5 μονάδες)

 

Γ4α.

«ἔχοντες» → επιρρηματική αιτιολογική μετοχή, επιρρηματικός  προσδιορισμός της αιτίας στο ρήμα ἐγείρομεν.

«ἐπικρατῆσαι» → τελικό απαρέμφατο, υποκείμενο στην απρόσωπη έκφραση «εἰκός (ἐστι)» 

«πλήθει» → επιρρηματικός προσδιορισμός, δοτική  της αναφοράς στο  «προύχοντας»

«μισθῷ» →  επιρρηματικός προσδιορισμός, δοτική  του μέσου στο  «ὑπολαβεῖν».

«ναυβάτας» → αντικείμενο στο  «ὑπολαβεῖν».

«ἢ οἰκεία» → β΄ όρος σύγκρισης από το συγκριτικό  «μᾶλλον»

 

Γ4β.    

«Οἱ Κορίνθιοι ἔλεγον  τούτους  / σφᾶς  δὲ τότε  καὶ ἀδικουμένους τὸν πόλεμον ἐγείρειν». 

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2022

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ»

ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ και ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΛ

Από την Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων δίνονται οι παρακάτω ενδεικτικές απαντήσεις των θεμάτων και υπενθυμίζεται ότι κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.


Α1.

Επειδή (το παρελθόν/ η ιστορία)

  • Συνδέεται άμεσα με το παρόν
  • Επιδρά στα πολιτισμικά χαρακτηριστικά των κοινωνιών
  • Διαμορφώνει τους κοινωνικούς κανόνες/ νόρμες / συμβάσεις
  • Αλληλεπιδρά στο παρόν και στο μέλλον
  • Αναδεικνύεται (μέσω του παρελθόντος) η αξία/ η σημασία των δρώντων προσώπων/ πρωταγωνιστών
  • Συμβάλλει στην κατανόηση του παρόντος και στη συγκρότηση της συλλογικής ταυτότητας
  • Λειτουργεί ως μέσο αποφυγής / επανάληψης λαθών

-        

Β1.

α. Λάθος

β. Λάθος

γ. Σωστό

δ. Σωστό

ε. Σωστό

γ

Β2. α)

Ρητορικό ερώτημα (2 μονάδες)

Χρήση υποτακτικής (1 μονάδα)

α΄ πληθυντικό (1 μονάδα) 

Εναλλακτικά:  ευθεία ερώτηση 

Εναλλακτικά: διαλογικός τόνος, γέφυρα επικοινωνίας με τον αναγνώστη, αμεσότητα, οικειότητα

β)

  • Προφορικότητα
  • Οικειότητα
  • Διαλογικός τόνος
  • Αμεσότητα
  • Βιωματικότητα
  • Ζωντάνια

Β3.

  • Συνυποδηλωτική χρήση της γλώσσας :  ένα  δωρεάν μεταφορικό μέσο, από βαθύ πατριωτισμό
  • Αντίθεση: Και σε χαρές και σε απώλειες
  • Προσωποποίηση: Τα θηλάζει εκείνη η παλιά φωτογραφία σου, οι απώλειες έχουν τα γενέθλιά τους
  • Ασύνδετο σχήμα: Τιμά τους ήρωες... στον κάθε αγνοούμενο, και ιδού ... η παλιά φωτογραφία σου
  • Αναδίπλωση - Επανάληψη της λέξης : γενέθλια
  • Αποσιωπητικά: Αυτές κι αν δεν θέλουν να ξεχαστούν ...
  • Εναλλακτικά: ερωτήσεις, εναλλαγή προσώπων

-          

-          Βαθμολογούμε με μία (1) μονάδα την εύρεση της γλωσσικής επιλογής, με μία (1) μονάδα την παράθεση του χωρίου και με τρεις (3) μονάδες τη σύνδεση με το κείμενο.

Γ. Πιθανή απάντηση στο ερώτημα:

Αναμένεται ότι οι μαθητές και οι μαθήτριες θα αναφέρουν: 

  • τους κοινούς δεσμούς και τα βιώματα που συνδέουν τις τρεις γενιές
  • τα αντικείμενα του λαϊκού πολιτισμού που έχουν συναισθηματική αξία
  • το παρελθόν της οικογένειας
  • τον κόσμο του παρελθόντος - παράδοση

-          Κειμενικοί δείκτες: 

-          1. Χρονικά επίπεδα (παρελθόν: προγιαγιά - «το είχε φτιάξει η δική της μαμά στον αργαλειό», γιαγιά-  «ήταν μέρος της προίκας της», μητέρα «στα φοιτητικά της χρόνιας το χρησιμοποιούσε ως τσάντα. Ήδη είχε χρησιμοποιηθεί από τρεις γενιές», παρόν: αφηγήτρια - «το βρήκα, το έδειξα, της έδειξα, της λέω» 

2. Ευθύς λόγος «πράγματα για μια ζωή»

3. Αναδρομική αφήγηση «μου διηγήθηκε τα νυχτέρια»

4. Πρωτοπρόσωπη αφήγηση «θα σας πω...»

5. Περιγραφή «ήταν βαμμένο ... λαμπερά σχέδια»      κ.ά.

 

 

Δ. Επικοινωνιακό πλαίσιο

-          Είδος κείμενου: άρθρο σε ιστοσελίδα

-          Πομπός: μαθητής /μαθήτρια

-          Αποδέκτες: νέοι /νέες

-          Προσοχή: μας ενδιαφέρει η οργάνωση της επιχειρηματολογίας και όχι το πλήθος των ιδεών. Αναμένεται λοιπόν οι μαθητές/μαθήτριες:

Στο  Α  ερώτημα: να αξιοποιήσουν δημιουργικά στοιχεία των κειμένων 1 και 2

-         Στο  Β ερώτημα  μπορούν να προτείνουν:

  • -          Ενεργή  συμμετοχή σε εκδηλώσεις ιστορικού ενδιαφέροντος/ περιεχομένου και επετείους
  • Οργάνωση θεατρικών παραστάσεων με δραματοποίηση ιστοριών
  • Αντιλογίες, "αγώνες" με πρωταγωνιστές ιστορικά πρόσωπα
  • Εκπαιδευτικές επισκέψεις σε μουσεία, σε ιστορικούς χώρους μνήμης
  • Συλλογικές εργασίες με έμφαση στη συνεργατική μάθηση
  • Προφορική ιστορία με αξιοποίηση αφηγήσεων, μαρτυριών και συνεντεύξεων
  • Ανάδειξη της τοπικής ιστορίας και συνεργασία με τοπικούς φορείς και φορείς πολιτισμού
  • Διαδραστικές δραστηριότητες με την αξιοποίηση ψηφιακής τεχνολογίας
  • Συμμετοχή σε ιστορικούς ομίλους   κ.ά.

-          

-        Αρκούν (3) ολοκληρωμένα επιχειρήματα σε κάθε ζήτημα

Αξιολογούνται θετικά  η ποικιλία των ιδεών και, κυρίως, η επαρκής τεκμηρίωση

Με τη νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση, η οποία δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης καθορίζονται τα νέα μέτρα λειτουργίας των Φροντιστηρίων,  Κέντρων Ξένων Γλωσσών, φορέων παροχής εκπαίδευσης και πιστοποίησης δεξιοτήτων, ξενόγλωσσων ινστιτούτων εκπαίδευσης και πάσης φύσεως συναφών δομών, ως εξής:

1. Η λειτουργία των φροντιστηρίων, κέντρων ξένων γλωσσών, φορέων παροχής εκπαίδευσης και πιστοποίησης δεξιοτήτων, ξενόγλωσσων ινστιτούτων εκπαίδευσης και πάσης φύσεως συναφών δομών γίνεται σύμφωνα με τους κανόνες λειτουργίας των σχολικών μονάδων της παρούσας. Ιδίως:

α. Υποχρεωτική χρήση προστατευτικής μάσκας από τους/τις μαθητές/τριες και εκπαιδευτικούς στους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους.

β. Τήρηση των μέγιστων δυνατών αποστάσεων μεταξύ των μαθητών και μεταξύ των μαθητών και των καθηγητών.

γ. Αποφυγή συγχρωτισμού.

δ. Συχνός καθαρισμός των χεριών με χρήση νερού και σαπουνιού ή με αλκοολούχο αντισηπτικό διάλυμα.

ε. Καθαρισμός αιθουσών, επιφανειών και εξοπλισμού μετά από κάθε χρήση, εξασφάλιση επαρκούς φυσικού αερισμού των αιθουσών.

στ. Ύπαρξη αλκοολούχου αντισηπτικού διαλύματος.

ζ. Για τη συμμετοχή στο μάθημα, οι μαθητές/τριες και υποψήφιοι/των φροντιστηρίων/κέντρων ξένων γλωσσών επιδεικνύουν στον υπεύθυνο του φροντιστηρίου/ κέντρου ξένων γλωσσών, βεβαίωση αρνητικού αυτοδιαγνωστικού ελέγχου (self test) που διενεργείται δύο (2) φορές την εβδομάδα. Οι μεν εκπαιδευτικοί των φροντιστηρίων και των κέντρων ξένων γλωσσών, που προσκομίζουν πιστοποιητικό εμβολιασμού ή βεβαίωση νόσησης επιδεικνύουν στον υπεύθυνο του φροντιστηρίου/κέντρου ξένων γλωσσών βεβαίωση αρνητικού αυτοδιαγνωστικού ελέγχου (self test) που διενεργείται δύο (2) φορές την εβδομάδα. Οι δε εκπαιδευτικοί των φροντιστηρίων και των κέντρων ξένων γλωσσών, που δεν προσκομίζουν πιστοποιητικό εμβολιασμού ή βεβαίωση νόσησης, επιδεικνύουν στον υπεύθυνο του φροντιστηρίου/κέντρου ξένων γλωσσών, βεβαίωση αρνητικού εργαστηριακού διαγνωστικού ελέγχου (rapid test ή PCR) που διενεργείται δύο (2) φορές την εβδομάδα με δαπάνη τους, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 2 του Κεφαλαίου Α’ του άρθρου 3 της παρούσας.

Για το λοιπό προσωπικό των φροντιστηρίων/κέντρων ξένων γλωσσών εφαρμόζεται ό,τι κάθε φορά ισχύει στον ιδιωτικό τομέα αντιστοίχως.

2. Οι διοικήσεις των πάσης φύσεως φορέων και δομών της παρ. 1 φροντίζουν, ώστε να λαμβάνονται όλα τα κατάλληλα μέτρα ασφάλειας και προφύλαξης μαθητών/τριών και εκπαιδευτικών, σύμφωνα με το παρόν άρθρο και σύμφωνα με τις οδηγίες της Διεύθυνσης της Δημόσιας Υγείας του Υπουργείου Υγείας και του ΕΟΔΥ. Σε κάθε αντίστοιχο φορέα ορίζεται ένας υπεύθυνος για τη διαχείριση ύποπτων κρουσμάτων, λοίμωξης COVID-19.

Ο υπεύθυνος ενεργεί σύμφωνα με τις οδηγίες της Εθνικής Επιτροπής Προστασίας της Δημόσιας Υγείας έναντι του κορωνοϊού COVID-19 και του ΕΟΔΥ για την αναγνώριση και τη διαχείριση ύποπτων κρουσμάτων λοίμωξης και, σε περίπτωση κρούσματος, ακολουθεί το πρωτόκολλο διαχείρισης κρούσματος του ΕΟΔΥ, ενημερώνει εγγράφως άμεσα τον ΕΟΔΥ, καθώς και τα αρμόδια στελέχη εκπαίδευσης.

3. Η παράβαση των μέτρων του παρόντος άρθρου επισύρει για τον ιδιοκτήτη τις κυρώσεις των περιπτώσεων του άρθρου 3 της υπό στοιχεία Δ1α/Γ.Π.οικ. 53950/ 03-09-2021 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών - Ανάπτυξης και επενδύσεων, Προστασίας του Πολί- τη, Εθνικής Άμυνας, Παιδείας και Θρησκευμάτων, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Υγείας, Πολιτισμού και Αθλητισμού, Δικαιοσύνης, Εσωτερικών, Μετανάστευσης και Ασύλου, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Υποδομών και Μεταφορών, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Επικρατείας και Υφυπουργού στο Πρωθυπουργό (Β’ 4054), όπως εκάστοτε ισχύει».

Ελληνική Γλώσσα (Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία) Α’ τάξης Ημερήσιου και Εσπερινού Γενικού Λυκείου.

Για την εξέταση της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας στην Α’ τάξη Ημερήσιου και Εσπερινού Γενικού Λυκείου οι μαθητές/-τριες αξιολογούνται σε ενιαία τρίωρη εξέταση στην κατανόηση και παραγωγή λόγου. Δίνονται στους/στις μαθητές/-τριες δύο μη διδαγμένα κείμενα, συνολικής έκτασης έως δύο σελίδων, εκ των οποίων το ένα είναι λογοτεχνικό, αυτοτελές ή απόσπασμα, (ποίημα, διήγημα, νουβέλα, μυθιστόρημα ή θεατρικό έργο) και το δεύτερο μη λογοτεχνικό κείμενο το οποίο μπορεί να είναι αυτοτελές, ελαφρώς διασκευασμένο, ή απόσπασμα, (άρθρο, συνέντευξη, κριτική, δοκίμιο, επιστολή, χρονογράφημα, επιφυλλίδα, εισήγηση-ομιλία). Τα κείμενα είναι δυνατόν να συνοδεύονται από σύντομο εισαγωγικό σημείωμα χωρίς ερμηνευτικά σχόλια, και λαμβάνονται με κλήρωση από την Τράπεζα Θεμάτων.

Για τα κείμενα αυτά τίθενται τέσσερα συνολικά θέματα μέσω των οποίων αποτιμάται η ικανότητα των μαθητών/-τριών να κατανοούν το περιεχόμενο των κειμένων, να ερμηνεύουν, να μετασχηματίζουν, να προεκτείνουν δημιουργικά, να διαλέγονται με αυτά, να αξιολογούν στάσεις, αξίες, ιδέες, βασιζόμενοι/ες σε στοιχεία των κειμένων και να παράγουν ερμηνευτικό και κριτικό λόγο. Τα θέματα προτείνεται να είναι διαβαθμισμένης δυσκολίας και να τίθενται περιορισμοί στην έκταση των απαντήσεων (όπου χρειάζεται). Το νοηματικό περιεχόμενο του μη λογοτεχνικού κειμένου είναι συναφές με κάποια από τις θεματικές ενότητες που ορίζονται στην εξεταστέα ύλη.

Το πρώτο θέμα σχετίζεται με το μη λογοτεχνικό κείμενο και περιλαμβάνει τρία ερωτήματα, διαφορετικά μεταξύ τους, με δυνατότητα κάποιο/κάποια από αυτά να είναι κλειστού τύπου και με ενδεχόμενη αιτιολόγηση της απάντησης. Το πρώτο ερώτημα αφορά την κατανόηση του κειμένου ή τη συνοπτική απόδοση των απόψεων- θέσεων που διατυπώνονται για ένα από τα πραγματευόμενα στο κείμενο θέματα. Το δεύτερο ερώτημα αφορά την οργάνωση του λόγου (συνοχή, συνεκτικότητα, τρόποι ανάπτυξης, συλλογιστική πορεία). Το τρίτο ερώτημα αφορά τη λειτουργία μορφοσυντακτικών δομών του κειμένου, επικοινωνιακές συνθήκες, πλαίσιο, στόχους, σημειωτικούς τρόπους, βασικές κειμενικές λειτουργίες, λεξιλόγιο, υφολογικά στοιχεία, στίξη, γλωσσικές ποικιλίες.

Το πρώτο θέμα βαθμολογείται με 35 μονάδες (10+10+15).

Το δεύτερο θέμα σχετίζεται με το μη λογοτεχνικό κείμενο και αφορά τη γραπτή παραγωγή κριτικού λόγου επί θέματος που απορρέει και προεκτείνει το κείμενο αναφοράς. Με αυτό καλούνται οι μαθητές/-τριες να κρίνουν, να σχολιάσουν σημεία του κειμένου ή να ανασκευάσουν θέσεις του, αναπτύσσοντας τεκμηριωμένα τις προσωπικές απόψεις τους. Το μαθητικό κείμενο αναπτύσσεται με τη μορφή κειμένου επιχειρηματολογίας (δημόσια ομιλία, επιστολή, άρθρο) και έχει έκταση 350-400 λέξεις.

Το δεύτερο θέμα βαθμολογείται με 30 μονάδες.

Το τρίτο θέμα συνδέεται με το λογοτεχνικό κείμενο και αφορά τη γλώσσα/μορφή του: γλωσσικές επιλογές, λεξιλόγιο, έγκλιση, ρηματικό πρόσωπο, στίξη, εκφραστικά μέσα, το ύφος και τον τόνο.

Το τρίτο θέμα βαθμολογείται με 20 μονάδες.

Το τέταρτο θέμα αναφέρεται στο λογοτεχνικό κείμενο και ζητείται από τους/τις μαθητές/τριες να σχολιάσουν ερμηνευτικά το κείμενο, να παρουσιάσουν την πρόσληψη/ανταπόκρισή τους σε αυτό, να προβούν σε στοχαστικές επισημάνσεις (αποδοχή ή απόρριψη) που αφορούν χαρακτήρες του κειμένου, θέσεις, στάσεις, ιδέες, αξίες, κοινωνικά περιβάλλοντα.

Το τέταρτο θέμα βαθμολογείται με 15 μονάδες.

Τα δύο κείμενα, καθώς και το πρώτο και το τέταρτο θέμα που τα ακολουθούν, λαμβάνονται με κλήρωση από την Τράπεζα Θεμάτων. Τα υπόλοιπα θέματα ορίζονται από τους/τις διδάσκοντες/ουσες το μάθημα.

 

 Ελληνική Γλώσσα (Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία) Β’ τάξης Ημερήσιου και Εσπερινού Γενικού Λυκείου.

Για την εξέταση της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας στη Β’ τάξη Ημερήσιου και Εσπερινού Γενικού Λυκείου οι μαθητές/-τριες αξιολογούνται σε ενιαία τρίωρη εξέταση στην κατανόηση και παραγωγή λόγου. Δίνονται στους/στις μαθητές/-τριες δύο μη διδαγμένα κείμενα, συνολικής έκτασης έως δύο σελίδων, εκ των οποίων το ένα είναι λογοτεχνικό, αυτοτελές ή απόσπασμα, (ποίημα, διήγημα, νουβέλα, μυθιστόρημα ή θεατρικό έργο) και το δεύτερο μη λογοτεχνικό κείμενο το οποίο μπορεί να είναι αυτοτελές, ελαφρώς διασκευασμένο, ή απόσπασμα, (άρθρο, συνέντευξη, κριτική, δοκίμιο, επιστολή, χρονογράφημα, επιφυλλίδα, εισήγηση-ομιλία). Τα κείμενα είναι δυνατόν να συνοδεύονται από σύντομο εισαγωγικό σημείωμα χωρίς ερμηνευτικά σχόλια, και λαμβάνονται με κλήρωση από την Τράπεζα Θεμάτων.

Για τα κείμενα αυτά τίθενται τέσσερα συνολικά θέματα μέσω των οποίων αποτιμάται η ικανότητα των μαθητών/-τριών να κατανοούν το περιεχόμενο των κειμένων, να ερμηνεύουν, να μετασχηματίζουν, να προεκτείνουν δημιουργικά, να διαλέγονται με αυτά, να αξιολογούν στάσεις, αξίες, ιδέες, βασιζόμενοι/-ες σε στοιχεία των κειμένων και να παράγουν ερμηνευτικό και κριτικό λόγο. Τα θέματα προτείνεται να είναι διαβαθμισμένης δυσκολίας και να τίθενται περιορισμοί στην έκταση των απαντήσεων (όπου χρειάζεται). Το νοηματικό περιεχόμενο του μη λογοτεχνικού κειμένου είναι συναφές με κάποια από τις θεματικές ενότητες που ορίζονται στην εξεταστέα ύλη.

Το πρώτο θέμα σχετίζεται με το μη λογοτεχνικό κείμενο και περιλαμβάνει τρία ερωτήματα, διαφορετικά μεταξύ τους, με δυνατότητα κάποιο/κάποια από αυτά να είναι κλειστού τύπου και με ενδεχόμενη αιτιολόγηση της απάντησης. Το πρώτο ερώτημα αφορά την κατανόηση του κειμένου ή τη συνοπτική απόδοση των απόψεων- θέσεων που διατυπώνονται για ένα από τα πραγματευόμενα στο κείμενο θέματα. Το δεύτερο ερώτημα αφορά την οργάνωση του λόγου (συνοχή, συνεκτικότητα, τρόποι ανάπτυξης, συλλογιστική πορεία). Το τρίτο ερώτημα αφορά τη λειτουργία μορφοσυντακτικών δομών του κειμένου, επικοινωνιακές συνθήκες, πλαίσιο, στόχους, σημειωτικούς τρόπους, βασικές κειμενικές λειτουργίες, λεξιλόγιο, υφολογικά στοιχεία, στίξη, γλωσσικές ποικιλίες.

Το πρώτο θέμα βαθμολογείται με 35 μονάδες (10+10+15).

Το δεύτερο θέμα σχετίζεται με το μη λογοτεχνικό κείμενο και αφορά τη γραπτή παραγωγή κριτικού λόγου επί θέματος που απορρέει και προεκτείνει το κείμενο αναφοράς. Με αυτό καλούνται οι μαθητές/τριες να κρίνουν, να σχολιάσουν σημεία του κειμένου ή να ανασκευάσουν θέσεις του, αναπτύσσοντας τεκμηριωμένα τις προσωπικές απόψεις τους. Το μαθητικό κείμενο αναπτύσσεται με τη μορφή κειμένου επιχειρηματολογίας (δημόσια ομιλία, επιστολή, άρθρο) και έχει έκταση 350-400 λέξεις.

Το δεύτερο θέμα βαθμολογείται με 30 μονάδες.

Το τρίτο θέμα συνδέεται με το λογοτεχνικό κείμενο και αφορά τη γλώσσα/μορφή του: γλωσσικές επιλογές, λεξιλόγιο, έγκλιση, ρηματικό πρόσωπο, στίξη, εκφραστικά μέσα, το ύφος και τον τόνο.

Το τρίτο θέμα βαθμολογείται με 20 μονάδες.

Το τέταρτο θέμα αναφέρεται στο λογοτεχνικό κείμενο και ζητείται από τους/τις μαθητές/τριες να σχολιάσουν ερμηνευτικά το κείμενο, να παρουσιάσουν την πρόσληψη/ανταπόκρισή τους σε αυτό, να προβούν σε στοχαστικές επισημάνσεις (αποδοχή ή απόρριψη) που αφορούν χαρακτήρες του κειμένου, θέσεις, στάσεις, ιδέες, αξίες, κοινωνικά περιβάλλοντα.

Το τέταρτο θέμα βαθμολογείται με 15 μονάδες.

Τα δύο κείμενα, καθώς και το πρώτο και το τέταρτο θέμα που τα ακολουθούν, λαμβάνονται με κλήρωση από την Τράπεζα Θεμάτων. Τα υπόλοιπα θέματα ορίζονται από τους/τις διδάσκοντες/-ουσες το μάθημα.

 

 «Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία» στη Γ’ τάξη Ημερήσιου και Εσπερινού Γενικού Λυκείου οι μαθητές/-τριες αξιολογούνται σε ενιαία τρίωρη εξέταση στην κατανόηση και παραγωγή λόγου.

Δίνονται στις μαθήτριες και τους μαθητές δύο ή τρία μη διδαγμένα κείμενα, συνολικής έκτασης έως τρεις σελίδες, ένα εκ των οποίων είναι λογοτεχνικό, σε ολοκληρωμένη ή αποσπασματική μορφή, (ποίημα, διήγημα, μυθιστόρημα ή θεατρικό έργο)· τα υπόλοιπα κείμενα μπορεί να είναι σε ολοκληρωμένη, ελαφρώς διασκευασμένη ή αποσπασματική μορφή: δημοσιογραφικά άρθρα, συνεντεύξεις, κριτικές, δοκίμια, επιστημονικά κείμενα, αφίσες με λεζάντα, πληροφοριακά κείμενα με εικόνες, σκίτσα, πίνακες ή διαγράμματα κ.ά.), διαφορετικά μεταξύ τους ως προς το κειμενικό είδος, ώστε να αποτιμάται η αναγνωστική ικανότητα των μαθητών και μαθητριών σε ποικιλία κειμενικών ειδών. Τα κείμενα μπορούν να συνοδεύονται από σύντομο εισαγωγικό σημείωμα χωρίς ερμηνευτικά σχόλια.

Για τα κείμενα αυτά τίθενται τέσσερα συνολικά θέματα μέσω των οποίων αποτιμάται η ικανότητα των μαθητών/-τριών να κατανοούν το περιεχόμενο των κειμένων, να ερμηνεύουν και να αξιολογούν στάσεις, αξίες, ιδέες κ.ά. βασιζόμενοι/ες σε στοιχεία των κειμένων, καθώς επίσης να παράγουν ερμηνευτικό και κριτικό λόγο. Τα θέματα προτείνεται να είναι διαβαθμισμένης δυσκολίας και να τίθενται περιορισμοί στην έκταση των απαντήσεων (όπου χρειάζεται). Το νοηματικό περιεχόμενο των μη λογοτεχνικών κειμένων πρέπει να είναι συναφές με κάποιον ή κάποιους από τους θεματικούς άξονες που προσδιορίζονται στο Πρόγραμμα Σπουδών για το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας.

Τα κείμενα συνοδεύονται από τα εξής θέματα:

Το πρώτο θέμα σχετίζεται με τα μη λογοτεχνικά κείμενα και αφορά στη συνοπτική νοηματική απόδοση από τους μαθητές και τις μαθήτριες μέρους ενός κειμένου ή τη συνοπτική απόδοση των απόψεων που διατυπώνονται σε ένα κείμενο για κάποιο ζήτημα.

Το πρώτο θέμα βαθμολογείται με 15 μονάδες.

Το δεύτερο θέμα σχετίζεται με τα μη λογοτεχνικά κείμενα και αναλύεται σε τρία ερωτήματα, διαφορετικά μεταξύ τους, με δυνατότητα κάποιο/κάποια από αυτά να είναι κλειστού τύπου και με ενδεχόμενη αιτιολόγηση της απάντησης. Ένα από αυτά μπορεί να διαιρείται σε δύο υποερωτήματα.

Τα ερωτήματα σχετίζονται με:

α) την αξιοποίηση του πλαισίου των κειμένων (κοινωνικού, ιστορικού, πολιτιστικού, του χώρου και του χρόνου) με σκοπό την κατανόηση των λόγων και των ενεργειών των υποκειμένων (ατομικών και συλλογικών) που αναφέρονται στα κείμενα, και των σχέσεων μεταξύ τους,

β) τον εντοπισμό και την ερμηνευτική προσέγγιση σκοπών, στάσεων, βασικών θέσεων και προθέσεων του/ των συντάκτη/συντακτών των κειμένων, καθώς και την τεκμηρίωση της βασικής ιδέας του κειμένου,

γ) την αξιολόγηση της συνάφειας ιδεών, επιχειρημάτων, τίτλων, υπότιτλων, εικόνων κ.ά. με μια θέση, άποψη ή ζήτημα που θέτει το κείμενο και της αποδεικτικής τους αξίας,

δ) τον εντοπισμό και τη συσχέτιση συγκεκριμένων κειμενικών δεικτών που οργανώνουν το κείμενο ως σημασιοδοτημένη κατασκευή -δηλαδή, οι μαθητές/-τριες να εντοπίζουν μέσα στο κείμενο δείκτες (π.χ. λεξιλόγιο, ρηματικά πρόσωπα, στίξη, εκφραστικά μέσα, τρόπους σύνταξης, κ.ά.) και να αναγνωρίζουν τη λειτουργία τους στο κείμενο,

ε) την αναγνώριση και την ερμηνευτική προσέγγιση του τρόπου σύνδεσης και οργάνωσης ιδεών, προτάσεων, παραγράφων ή διαφόρων σημειωτικών τρόπων σε ένα κείμενο, αφού λάβουν οι μαθητές και οι μαθήτριες υπόψη το επικοινωνιακό πλαίσιο και τα κοινωνικά συμφραζόμενα,

στ) τη σύγκριση των μη λογοτεχνικών κειμένων ως προς τις θέσεις, τον τρόπο πραγμάτευσης του θέματος, την πειστικότητα, την αποτελεσματική μετάδοση του νοήματος κ.α.

Το δεύτερο θέμα βαθμολογείται με 40 μονάδες, που επιμερίζονται σε κάθε ερώτημα ανάλογα με τη βαρύτητα τους (15+15+10). Τα υποερωτήματα, επίσης, βαθμολογούνται ανάλογα με τη βαρύτητά τους.

Το τρίτο θέμα σχετίζεται με το λογοτεχνικό κείμενο και αφορά στην παραγωγή ερμηνευτικού σχολίου, με το οποίο επιδιώκεται οι μαθητές και οι μαθήτριες, αφενός να αναπτύσσουν κρίσιμα θέματα/ερωτήματα που πραγματεύεται το λογοτεχνικό κείμενο, αξιοποιώντας συνδυαστικά κειμενικούς δείκτες ή και στοιχεία συγκειμένου, αφετέρου να τοποθετούνται/ανταποκρίνονται στα θέματα/ερωτήματα αυτά, τεκμηριώνοντας τις προσωπικές τους θέσεις. Η προβλεπόμενη έκταση της απάντησης μπορεί να κυμαίνεται από 100 έως 200 λέξεις.

Το τρίτο θέμα βαθμολογείται με 15 μονάδες.

Στα παραπάνω θέματα χρειάζεται να είναι σαφής και προσεκτική η διατύπωση των ερωτημάτων, ώστε να αποφεύγονται επικαλύψεις στις απαντήσεις των μαθητριών και των μαθητών.

Το τέταρτο θέμα σχετίζεται με τα μη λογοτεχνικά κείμενα και αφορά στη γραπτή παραγωγή κριτικού λόγου, 300 έως 400 λέξεις (ανάλογα με τη βαρύτητα του θέματος), το οποίο ανταποκρίνεται σε συγκεκριμένο επικοινωνιακό πλαίσιο (σκοπό, πομπό, αποδέκτες, κειμενικό είδος) και ζητεί από τους μαθητές/-τριες την ανάπτυξη τεκμηριωμένης προσωπικής γνώμης, τη συμφωνία ή τη διαφωνία τους με προβλήματα, θέσεις, στάσεις, στερεότυπα, προκαταλήψεις κ.ά. που θέτει το κείμενο/θέτουν τα κείμενα αναφοράς.

Το τέταρτο θέμα βαθμολογείται με 30 μονάδες.

Λίγα λόγια για εμάς

Το Φροντιστήριο Ευτυχιάδου στη Νέα Ιωνία δεν είναι μέλος μιας απρόσωπης αλυσίδας επιχειρήσεων. Είναι μια καθαρά προσωπική επιχείρηση με ολιγομελή τμήματα και μαθητές που γνωρίζονται μεταξύ τους, όπως ταιριάζει στα δεδομένα της ελληνικής κοινωνίας και πραγματικότητας. Περισσότερα...

Προγράμματα σπουδών