ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ 2026
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ»
ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΛ
Από την Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων δίνονται οι παρακάτω ενδεικτικές απαντήσεις των θεμάτων και υπενθυμίζεται ότι κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.
Α1.
Λόγοι υπογεννητικότητας
- Οικονομικοί: Κόστος ζωής, εργασιακή αβεβαιότητα, ανεπαρκής κοινωνική πρόνοια, δυσκολία συνδυασμού επαγγελματικών και οικογενειακών υποχρεώσεων (γυναίκες) (3 μονάδες)
- Κοινωνικοί: Κρίση σχέσεων και αξιών σ' έναν μεταβαλλόμενο κόσμο (3 μονάδες)
- Χρήση ψηφιακής τεχνολογίας : απομόνωση, ψυχική δυσφορία και διεύρυνση της απόστασης μεταξύ των δύο φύλων (3 μονάδες)
(9 μονάδες)
-
-
Β1. 1β, 2β, 3α, 4α, 5α. (15 μονάδες)
Β2. α.
Αίτιο: Η χρήση των smartphones (1 μονάδα)
Αποτελέσματα: Αλλαγές στους τρόπους αλληλεπίδρασης, εξιδανικευμένα πρότυπα, ανεδαφικές προσδοκίες, αύξηση μοναξιάς και δυσφορίας και προβλήματα στις σχέσεις των φύλων ( 2 μονάδες) (δύο αποτελέσματα αρκούν).
Πρόθεση: Η ανάδειξη της αρνητικής επίδρασης της ψηφιακής τεχνολογίας στις ανθρώπινες σχέσεις και στην έξαρση του φαινομένου της μοναξιάς (3 μονάδες)
Β2. β.
Γιατί: Αιτιολόγηση → Αιτιολογείται η ύπαρξη συντηρητικών νέων και προοδευτικών ηλικιωμένων (2 μονάδες)
Λοιπόν: Συμπέρασμα → Συμπεραίνει ότι υπάρχουν δύο διαφορετικές γενιές με μη αναμενόμενα σε σχέση με την ηλικία τους χαρακτηριστικά ( 2 μονάδες)
Β3.
Ασύνδετο σχήμα: Αποδίδει τα χαρακτηριστικά της νεότητας με ένταση, πυκνό λόγο, γοργό ρυθμό και συναισθηματική φόρτιση (4 μονάδες). Εναλλακτικά μπορούν να αναφερθούν και προφορικότητα, ελλειπτικός λόγος, ασθματικός ρυθμός.
α΄ πληθυντικό πρόσωπο: Γεφυρώνει την απόσταση μεταξύ πομπού και δέκτη, εκφράζει συλλογικότητα και καθολικότητα σχετικά με τον προσδιορισμό των χαρακτηριστικών των δύο γενεών. Εντάσσει τον εαυτό του στο ίδιο σύνολο με τους αναγνώστες. Προσδίδει οικειότητα στο ύφος. (2 στοιχεία αρκούν) (2 μονάδες)
Συνυποδήλωση: Αποτυπώνει με παραστατικό και ζωντανό τρόπο και δίνει έμφαση στον χαρακτήρα των νέων κεντρίζοντας το ενδιαφέρον του αναγνώστη (4 μονάδες)
Γ.
Προτροπές ποιητικού υποκειμένου:
- Απομάκρυνση της θλίψης
- Επιδίωξη της χαράς
- Απελευθέρωση από αρνητικές κριτικές
- Απόλαυση της ανέμελης ζωής
- Βίωση των απολαύσεων
- Έντονη ζωή και ψυχική λύτρωση
- Εξωστρέφεια
- Αυτοπεποίθηση και τόλμη
Ενδεικτικοί κειμενικοί δείκτες
- Προστακτική και προτρεπτική υποτακτική (χτύπα, να στολιστής)
- β΄ ενικό πρόσωπο (να χαρής)
- Επαναλήψεις (να στολιστής)
- Μεταφορές (πέταξε το μαράζι στα σκουπίδια)
- Παρομοίωση (σαν βλύσμα)
- Δεοντική τροπικότητα (πρέπει να γυμνωθής)
- Εικόνες (να στολιστής με αχάτη)
- Αντίθεση (ξύδι - μέλι)
- Υπερρεαλιστικές εκφράσεις (Κι αφού λυτρώσεις... του βαρβάρου) , απροσδόκητος συνδυασμός λέξεων (βλύσμα - κραυγή - γλάρος)
Προσωπική ανταπόκριση
Δ.
Επικοινωνιακό πλαίσιο: άρθρο → τίτλος, αφόρμηση, χρήση γ΄και α΄προσώπου
α. Λόγοι έξαρσης της μοναξιάς νέων - ηλικιωμένων
- Ψηφιακή τεχνολογία
- Εντατικοί ρυθμοί ζωής
- Καταναλωτισμός
- Ανταγωνισμός - ατομικισμός- αδιαφορία για τον συνάνθρωπο
- Διάρρηξη οικογενειακών δεσμών
- Στερεότυπα - ηλικιακός ρατσισμός
β. Τρόποι συνεργασίας νέων - ηλικιωμένων
- Διάλογος, ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών
- Γνωριμία των νέων και βίωση της παράδοσης και του λαϊκού πολιτισμού μέσω των ηλικιωμένων
- Κοινές ασχολίες και δραστηριότητες
- Συνεργασία σχολείων με ανοιχτά και κλειστά κέντρα φροντίδας ηλικιωμένων
Για κάθε ζητούμενο αρκούν 2 - 3 επιχειρήματα - προτάσεις τεκμηριωμένα.
-